Rozmowa z artystami (audio)
Dla Sputnik Photos fotografia nigdy nie była jedynie zapisem rzeczywistości. To przestrzeń spotkania, narzędzie krytycznego myślenia i wspólnego działania. Wystawa „Wspólnie” w Muzeum Fotografii w Krakowie opowiada o pracy jednego z najważniejszych kolektywów fotograficznych Europy Środkowo-Wschodniej, ukazując fotografię jako medium relacji, współodpowiedzialności i oddawania głosu innym.
Wystawa „Wspólnie. 20 lat kolektywu Sputnik Photos”, prezentowana w Muzeum Fotografii w Krakowie od 11 kwietnia 2026 roku nie jest klasyczną retrospektywą. Dorobek grupy staje się tu punktem wyjścia do refleksji nad tym, jak na przestrzeni dwóch dekad zmieniała się fotografia dokumentalna i jak może ona funkcjonować jako żywa praktyka społeczna. Prezentowane projekty tworzą panoramę różnych modeli współpracy: między fotografami i fotografkami, bohaterkami i bohaterami zdjęć, a także kuratorkami i kuratorami. Jednocześnie odsłaniają one społeczne i polityczne przeobrażenia regionu Europy Środkowo-Wschodniej, widziane z perspektywy zaangażowanej, kolektywnej praktyki twórczej.
Sputnik Photos powstał w 2006 roku, w świecie, który kilkanaście lat po zakończeniu zimnej wojny wciąż nosił wyraźne ślady dawnych podziałów i właśnie one początkowo stały się tematem ich twórczości. W pierwszych latach działalności kolektyw tworzyli artyści i artystki z Polski, Słowacji, Czech, Słowenii, Białorusi, Łotwy oraz Gruzji. Z czasem skład grupy ulegał zmianom, by ostatecznie uformować obecne sześcioosobowe grono, które tworzą: Jan Brykczyński, Karolina Gembara, Michał Łuczak, Rafał Milach, Adam Pańczuk i Agnieszka Rayss, wspierani przez Marzenę Michałek-Dąbrowską, koordynatorkę projektów. Przez lata towarzyszyły im dziesiątki współpracowników i współpracowniczek, wzbogacających działalność o nowe głosy, doświadczenia i perspektywy.
Oś wystawy „Wspólnie” stanowi fotografia rozumiana jako narzędzie współpracy. Prezentując kluczowe projekty Sputnik Photos, od wczesnych realizacji po najnowsze prace, ekspozycja zaprasza publiczność do refleksji nad tym, jak obraz może dziś inicjować rozmowę, budować więzi i oddziaływać na rzeczywistość. W świecie pełnym napięć i podziałów proponuje uważność, wspólnotę i wrażliwość na siebie nawzajem jako możliwą alternatywę.
Podczas wizyty na wystawie zapraszamy również na piętro +1 do czytelni MuFo (wt. 11.00–18.00, śr.–pt. 10.00–15.00), gdzie można obejrzeć więcej publikacji Sputnik Photos.
Wspólnie. 20 lat kolektywu Sputnik Photos
Artystki i artyści:
Kolektyw Sputnik Photos w składzie: Jan Brykczyński, Karolina Gembara, Michał Łuczak, Rafał Milach, Adam Pańczuk, Agnieszka Rayss,
we współpracy z Marzeną Michałek-Dąbrowską,
oraz: Edgar Bąk, Diana Lelonek, Weronika Perłowska
Kuratorka: Marta Szymańska
Współpraca merytoryczna: dra Agnieszka Olszewska
Aranżacja wystawy, typografia, skład oraz identyfikacja wizualna: Agata Biskup
Koordynacja i produkcja wystawy: Joanna Gorlach
Współpraca organizacyjna: Weronika Poskrobko, Weronika Ptak
Redakcja i korekta: Anna Sorówka-Łach
Tłumaczenie na język angielski: Anna Sorówka-Łach
Montaż wystawy i systemów multimedialnych: Dariusz Lis, Thomas Skatulla, Marek Skoczylas, Michał Tochowicz, Paweł Woźny
Oświetlenie: Thomas Skatulla
Program towarzyszący i edukacyjny: Izabela Lechowicz-Woźniczka, dra Agnieszka Olszewska
Dostępność komunikacyjna: dra Agnieszka Olszewska
Komunikacja i promocja: Olga Łuczyńska-Gawron, Alicja Szymska
Opieka prawna: Anna Biel-Mikołajewska
Współpraca przy realizacji wystawy: Iwona Bulińska, Natalia Fyderek, Magdalena Guzik, Uta Hanusek, Wojciech Kucharczyk, Anna Lewandowska, Michał Misztal, Aneta Pedryc, Joanna Skrejko
Nadzór nad projektem: Adrianna Gębala-Pietras
Produkcja tapety i ploterów: Walor s.c.
Druk i oprawa wybranych fotografii: Angelika Buczek, Moja Pracownia
Elementy scenograficzno-tapicerskie: Tomasz Sobucki
Prace budowlano-malarskie: Zakład Remontowo-Budowlany Maciej Knutel
Stolarka: F.H.U.P. Forest Marcin Gubała
Prezentacje multimedialne i montaż: Aleksander Hordziej
Tłumaczenie i rozstawienie podpisów SRT: SKILLS TANK Aleksandra Szymczyk
Tłumaczenie na polski język migowy (PJM): Centrum PJM
Mecenas MuFo: RE-Bau
Patroni medialni: Trójka - Program 3 Polskiego Radia, Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, TVP Kultura, Tygodnik Powszechny, Wyborcza.pl, Zwierciadło, Sens, NN6T, MINT
Partner: AMS
Wybrane prace i obiekty na wystawie zostały udostępnione dzięki uprzejmości artystek i artystów.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego oraz ze środków Gminy Miejskiej Kraków



